Dự án hạnh phúc

Thông tin và link:Dự án hạnh phúc

eBook Dự án hạnh phúc

Đọc ngayTải về

Tôi luôn luôn hy vọng một cách mơ hồ rằng một ngày nào đó có thể vượt qua được những giới hạn của bản thân mình.

Một ngày nào đó tôi sẽ thôi không còn sở hữu tật xoắn tóc nữa và bỏ đi đôi giày thể thao luôn “chung thủy” với mình, không tiếp tục chế độ ăn “độc món” liền tù tì từ ngày này qua ngày khác. Tôi sẽ lưu tâm tới ngày sinh nhật của bạn bè mình. Tôi sẽ học phần mềm chỉnh sửa hình Photoshop, tôi sẽ không để con gái mình xem tivi trong lúc ăn bữa sáng. Tôi sẽ đọc tác phẩm của Shakespeare. Tôi sẽ dành nhiều thời gian hơn nữa để cười đùa. Tôi sẽ lịch sự hơn, tôi sẽ đi thăm các viện bảo tàng thường xuyên hơn, tôi sẽ không sợ lái xe nữa.

Vào một ngày tháng tư, một buổi sáng bình thường như bao buổi sáng khác, bỗng nhiên tôi nhận ra một điều: tôi đang đứng trước nguy cơ lãng phí cuộc đời mình. Khi nhìn đăm đăm qua cửa sổ đẫm nước mưa của chiếc xe buýt nội đô, tôi chợt nhận ra rằng năm tháng đang tuột trôi đi. “Mà mình muốn gì từ cuộc sống cơ chứ?” tôi tự hỏi mình. “Xem nào… mình muốn hạnh phúc .” Song tôi chưa từng nghĩ xem điều gì khiến mình hạnh phúc hoặc làm sao để có thể được hạnh phúc hơn.

Lẽ ra tôi phải rất hạnh phúc với cuộc sống của mình mới đúng. Tôi kết hôn cùng Jamie – tình yêu của đời tôi – một người đàn ông đẹp trai, cao lớn da ngăm đen; chúng tôi có hai cô con gái thật dễ thương – Eliza 7 tuổi và Eleanor 1 tuổi. Sau khi vào đời với nghề luật sư, đến giờ tôi là một nhà văn; tôi đang sống tại New York, thành phố mà mình yêu thích. Tôi có mối quan hệ gần gũi tốt đẹp với bố mẹ chồng, với chị chồng. Tôi có bạn bè, tôi có sức khỏe, tôi không phải nhuộm tóc. Nhưng tôi rất hay đả kích chồng mình, hoặc gọi anh là “anh chàng lập dị [1] ” . Tôi cảm thấy thất vọng ngay cả với một thất bại bé tí xíu trong nghề nghiệp. Tôi không giữ được liên lạc với những người bạn cũ. Tôi rất dễ nổi nóng, tôi dễ rơi vào tình trạng u sầu, thiếu tự tin, lờ phờ và lừng chừng trong mặc cảm tội lỗi.

Khi nhìn qua cửa sổ chiếc xe buýt mờ mịt trong màn mưa, tôi thấy hai cái bóng di chuyển trên phố – một phụ nữ trạc tuổi tôi đang vừa cố giữ thăng bằng một cái ô trong tay, mắt nhìn vào chiếc điện thoại di động, và vừa đẩy chiếc xe nôi bên trong chở một đứa trẻ mặc áo mưa màu vàng. Hình ảnh đó đã khiến tôi giật mình: đó là mình , tôi nghĩ, đó chính là tôi. Tôi có một xe nôi, một điện thoại di động, một đồng hồ báo thức, một căn hộ, và mối quan hệ hàng xóm láng giềng. Ngay lúc này đây, tôi đang đi tới đi lui trên cùng một chiếc xe buýt nội đô mà tôi đã đón ở bãi đỗ xe. Đó là cuộc đời tôi – nhưng tôi chưa từng dành thời gian để suy nghĩ về nó.

Tôi không chán nản và tôi không bị khủng hoảng tuổi trung niên, nhưng tôi đang trải qua tình trạng bất ổn của độ tuổi này – một dạng thức lặp đi lặp lại của trạng thái bất mãn và gần như là cảm giác hoài nghi. “Liệu đây có thể là mình chăng?” tôi tự hỏi khi cầm lên trên tay tờ báo buổi sáng hay lúc ngồi đọc email. “Liệu đây có thể là mình chăng?” bạn bè tôi và tôi nói đùa về cảm giác “ngôi nhà tuyệt đẹp” khi, như trong bài hát “Một lần trong đời” của David Byrne, chúng tôi đã có một trải nghiệm mang tính định kỳ với cú sốc trong tư duy. “Đó không phải là căn nhà tuyệt đẹp của mình.” [2]

“Đây có thực sự là nó không?” tôi nhận ra mình đang tự hỏi, và tự trả lời, “Đúng, chính là nó đấy mà.”

Nhưng dù những lần tôi cảm thấy không hài lòng, rằng có điều gì đó đang mất đi, tôi cũng chưa bao giờ quên mình đã may mắn nhường nào. Khi tỉnh dậy vào giữa đêm khuya, một thói quen khá thường xuyên, tôi đi từ phòng này sang phòng kia để nhìn đăm đăm vào người chồng đang ngủ giữa đống khăn trải giường lộn xộn và các con gái ngon giấc giữa đám thú nhồi bông, tất cả đều bình an. Tôi có mọi thứ mà tôi có thể mong muốn – nhưng tôi thật sai lầm không đánh giá cao điều đó. Bị đắm chìm trong những lời phàn nàn vụn vặt và những khủng hoảng thoáng chốc, chán nản bởi cuộc vật lộn với bản tính của chính mình, tôi rất thường xuyên không nhận ra được những giá trị to lớn mà mình đang sở hữu. Tôi không muốn tiếp tục xem nhẹ những năm tháng này nữa. Những từ ngữ của nhà văn Colette [3] ám ảnh tôi trong suốt nhiều năm: “Cuộc đời mà tôi có mới tuyệt diệu làm sao! Tôi chỉ ước ao rằng mình đã nhận ra điều đó sớm hơn.” Tôi không muốn đến cuối đời hay sau bao biến động thảm khốc mới nhìn lại quá khứ và nhủ thầm: “ Hồi ấy mình hạnh phúc biết bao, ước gì mình đã nhận ra điều đó.”

Tôi cần suy nghĩ về chuyện này mới được. Làm sao tôi có thể rèn luyện bản thân để cảm thấy biết ơn những ngày tháng bình thường của mình đây? Bằng cách nào tôi có thể đặt cho mình một tiêu chuẩn cao hơn với tư cách một người vợ, một người mẹ, một nhà văn, một người bạn? Bằng cách nào tôi có thể bỏ qua những phiền toái thường ngày để theo đuổi một viễn cảnh to lớn và vĩ đại hơn? Ngay đến cả việc mình phải dừng lại ở tiệm thuốc để mua kem đánh răng xem ra tôi cũng khó lòng nhớ được – xem ra không thực tế cho lắm khi nghĩ rằng tôi có thể hợp nhất những mục đích cao cả đó vào trong chuỗi công việc hằng ngày của mình.

Chiếc xe buýt đang chật vật lăn bánh, còn tôi khó khăn lắm mới theo kịp tốc độ của những suy nghĩ trong đầu mình. “Mình phải khắc phục chuyện này.” Tôi tự nhủ. “Ngay khi có thời gian rảnh, mình nên bắt đầu một kế hoạch hạnh phúc.” Nhưng tôi chẳng bao giờ có thời gian rảnh cả. Khi mà cuộc đời vẫn đang tiếp tục vòng quay bình thường của nó, thật khó lòng nhớ được điều gì thực sự quan trọng. Nếu tôi muốn một kế hoạch hạnh phúc, tôi phải tạo ra thời gian thôi. Trong tôi thoáng nảy ra một viễn cảnh bản thân mình sống một tháng ở trên một hòn đảo lộng gió đẹp như tranh vẽ, nơi mỗi ngày tôi sẽ thu thập những vỏ sò vỏ ốc biển, đọc tác phẩm của Aristotle, và viết nhật ký trên tấm giấy da tao nhã. Không, phải thừa nhận rằng điều đó sẽ chẳng bao giờ xảy ra cả. Tôi phải tìm ra cách để thực hiện điều đó ngay ở đây và ngay bây giờ kia. Tôi cần thay đổi quan điểm thông qua chính những gì rất đỗi quen thuộc mà tôi nhìn thấy hằng ngày.

Tất cả những ý nghĩ này bồng bềnh trong tâm trí tôi, và khi ngồi trên chiếc xe buýt đầy ắp người ấy, tôi đã vỡ lẽ được hai điều: tôi không hạnh phúc được như lẽ ra tôi có thể, và cuộc đời tôi sẽ không thay đổi trừ khi tôi làm nó đổi thay. Trong khoảnh khắc ngắn ngủi đó, với nhận thức rõ ràng đó, tôi quyết định dành một năm để thử làm mình trở nên hạnh phúc hơn.

Tôi thay đổi tư duy vào một buổi sáng thứ ba, và đến buổi chiều thứ tư, tôi đã có một chồng sách mượn từ thư viện về, chất cao ngất ở mép bàn làm việc của mình. Thật khó lòng tìm được chỗ cho chúng; căn phòng làm việc tí hin của tôi, nằm ở tầng áp mái của tòa nhà tôi ở, đã đầy ắp những tài liệu tham khảo về tiểu sử Kennedy mà tôi đang viết, lẫn lộn cùng những thông báo từ giáo viên lớp một của cô con gái Eliza về các chuyến dã ngoại của lớp, bệnh đau họng và buổi quyên góp thực phẩm từ thiện.

Tôi không thể cứ thế nhảy thẳng vào dự án hạnh phúc này được. Tôi cần phải học nhiều thứ trước khi sẵn sàng khởi động một năm của riêng mình. Sau vài tuần đầu cắm cúi đọc sách, khi tôi thoáng lướt qua một đống những ý tưởng khác nhau về việc khởi động cuộc thử nghiệm ra sao, tôi gọi cho em gái mình, Elizabeth.

Sau khi lắng nghe bản luận văn dài 20 phút với những trăn trở đầu tiên của tôi về hạnh phúc, em gái tôi nói, “Em không nghĩ là chị nhận ra chị không bình thường đến mức nào – mà,” cô em vội vàng nói thêm, “ý em là theo cách tích cực ấy.”

“Ai mà chả có chút không bình thường. Đó là lý do vì sao dự án hạnh phúc của mọi người khác nhau. Chúng ta đều có phong cách riêng mà.”

“Có lẽ thế, nhưng em chỉ không nghĩ chị nhận thấy là thật buồn cười khi nghe chị nói về điều đó.”

“Tại sao lại buồn cười?”

“Đó là vì chị đang giải quyết câu hỏi về hạnh phúc theo một cách có hệ thống và kiên trì như vậy.”

Tôi không hiểu ý em mình muốn nói gì. “Ý em là chị đang cố hướng về mục tiêu ra sao, kiểu như ‘Cái chết được tính trước’ hay ‘chớp ngay lấy thời cơ’ trong các nhiệm vụ cần thực hiện ư?”

“Chính xác,” cô em trả lời. “Em thậm chí còn không biết “các nhiệm vụ cần thực hiện” là gì nữa.”

“Đó là biệt ngữ trong trường kinh tế.”

“Okay, gì cũng được. Điều em đang muốn nói là, dự án hạnh phúc của chị hé lộ về con người chị nhiều hơn là chị nhận thấy đấy.”

Tất nhiên cô em tôi nói đúng. Người ta nói rằng con người dạy về những gì họ cần học hỏi. Bằng cách thực hiện vai trò của giáo viên về hạnh phúc, giả sử như chỉ cho riêng bản thân mình thôi, tôi đang cố tìm một phương pháp để chế ngự những nhược điểm riêng và những giới hạn của bản thân.

Đã đến lúc phải kỳ vọng nhiều hơn nữa vào bản thân mình. Nhưng khi suy nghĩ về hạnh phúc, tôi tiếp tục vấp phải những nghịch lý. Tôi muốn thay đổi bản thân song lại chấp nhận bản thân mình. Tôi muốn bớt nghiêm túc đi – và đồng thời cũng muốn mình nghiêm túc hơn nữa. Tôi muốn mình sử dụng thời gian một cách hợp lý, có ích, nhưng tôi cũng muốn có thời gian để nghĩ ngợi lan man, để vui chơi, để đọc một cách tùy hứng. Tôi muốn cân nhắc về bản thân đồng thời cũng có thể đơn giản hóa chính mình. Tôi đang trong một tâm trạng âu lo rối bời; tôi muốn từ bỏ sự đố kỵ và căng thẳng khi nghĩ về tương lai, đồng thời vẫn giữ được nguồn năng lượng và tham vọng của mình. Lời nhận xét của Elizabeth khiến tôi tự hỏi về những động cơ thúc đẩy bản thân. Phải chăng tôi đang tìm kiếm sự phát triển tinh thần và một cuộc sống được cống hiến nhiều hơn nữa cho các nguyên tắc siêu nghiệm – hay dự án hạnh phúc của tôi chỉ là một nỗ lực để mở rộng những phương cách của một kẻ theo đuổi thuyết cầu toàn như tôi đối với mọi mặt của cuộc sống?

Dự án hạnh phúc của tôi gồm cả hai. Tôi muốn hoàn thiện tính cách, nhưng, được dựa trên bản tính tự nhiên của mình. Điều đó có thể sẽ cần đến những biểu đồ, những quyết tâm, những danh sách việc cần làm, những thuật ngữ mới, và những ghi chép mang tính bắt buộc.

Có rất nhiều bộ óc vĩ đại đã trả lời cho câu hỏi về hạnh phúc, vì thế khi bắt đầu nghiên cứu của mình, tôi háo hức bắt tay vào tìm hiểu các tác giả như Plato, Beothius, Montaigne, Bertrand Russell, Thoreau, và Schopenhauer. Những tôn giáo lớn trên thế giới có giải thích về bản chất của hạnh phúc, do đó tôi làm cuộc khảo sát tỉ mỉ đủ mọi tín ngưỡng truyền thống, từ những tôn giáo quen thuộc tới huyền bí. Niềm say mê khoa học trong tâm lý học thực chứng (positive psychology) bùng nổ trong vài thập kỷ qua, và tôi đã đọc Martin Seligman, Daniel Kahneman, Daniel Gilbert, Barry Schwartz, Ed Diener, Mihaly Csikszentmihalyi, và Sonja Lyubomirsky. Văn hóa đại chúng cũng đang ngập tràn những chuyên gia về hạnh phúc, do vậy tôi tham khảo mọi người, từ Oprah tới Julie Morgenstern, cho đến David Allen. Vài trong số những quan niệm thú vị nhất về hạnh phúc đến từ các tiểu thuyết gia mà tôi ưa thích, chẳng hạn như Tolstoy, Virginia Woolf, và Marilynne Robinson – thực tế là vài cuốn tiểu thuyết như Đáp xuống mặt trời của Michael Frayn, Bel Canto của Ann Patchett và Ngày thứ bảy của Ian Mcewan, dường như trở thành đáp án của những lý thuyết về hạnh phúc.

Trong khi vừa một phút trước đó tôi đang đọc sách triết học và tiểu sử, thì đến một phút sau tôi đã nhảy sang tờ Tâm lý học ngày nay. Chồng sách ngay cạnh giường ngủ của tôi bao gồm Cái chớp mắt của Malcolm Gladwell, Lý thuyết về những tình cảm đạo đức của Adam Smith, Elizabeth và khu vườn Đức của mình của Elizabeth Von Arnim, Nghệ thuật tạo hạnh phúc của Dalai Lama và Chiếc bồn rửa bóng loáng của “quý bà bay” Marla Cilley. Trong bữa ăn tối cùng bạn bè, tôi bắt gặp một câu châm ngôn trong chiếc bánh may mắn [4] : “Hãy kiếm tìm hạnh phúc ngay chính dưới mái nhà của bạn.”

Việc đọc sách chỉ cho tôi biết tôi phải trả lời hai câu hỏi quan trọng trước khi tiến xa hơn nữa. Đầu tiên là, liệu tôi tin tưởng rằng có thể làm cho bản thân mình hạnh phúc hơn chăng? Xét cho cùng thì điểm mấu chốt trong lý thuyết này là thang hạnh phúc của một người không dao động nhiều, trừ khi trong một khoảng thời gian ngắn.

Kết luận của tôi là: có, tôi có thể làm cho bản thân hạnh phúc hơn.

Theo các nghiên cứu gần đây, trong các yếu tố quyết định tới thang hạnh phúc thì yếu tố di truyền chiếm 50%; hoàn cảnh sống – như tuổi tác, giới tính, sắc tộc, tình trạng hôn nhân, thu nhập, sức khỏe, nghề nghiệp và thành phần tín ngưỡng quyết định từ 10 đến 20%. Phần còn lại là sản phẩm của tư duy và hành động của mỗi con người. Nói một cách khác, con người khi sinh ra đã có sẵn một mức thang hạnh phúc nào đó, nhưng ta có thể tự nâng bản thân lên tột đỉnh trong nấc thang hạnh phúc hoặc tự kéo mình xuống đáy của nấc thang này bằng hành động của chính mình. Sự khám phá này củng cố những quan sát của riêng tôi. Dường như có một điều hiển nhiên rằng vài người có bản tính sôi nổi hơn hoặc u sầu hơn những người khác, và đồng thời những quyết định của họ trong cuộc sống cũng ảnh hưởng tới hạnh phúc của chính họ.

Câu hỏi thứ hai là: “hạnh phúc” là gì?

Trong trường luật, chúng tôi dành cả một học kỳ để thảo luận về ý nghĩa của một “hợp đồng,” và khi tôi tiến hành nghiên cứu về hạnh phúc, cách học này cũng đóng một vai trò trong đó. Trong lĩnh vực học thuật, việc định nghĩa các thuật ngữ một cách chính xác được đánh giá cao, và một nghiên cứu tâm lý học thực chứng đã chỉ ra 15 định nghĩa mang tính học thuật về hạnh phúc. Nhưng với dự án của mình, việc dành ra quá nhiều năng lượng để làm cuộc thám hiểm về sự khác biệt giữa “tác động tích cực”, “tình trạng hạnh phúc chủ quan”, “tinh thần hưởng lạc” và vô số các thuật ngữ khác nữa… thì có vẻ là không cần thiết. Tôi chẳng muốn bị vướng vào một câu hỏi không thực sự làm tôi quan tâm.

Tôi quyết định rằng, thay vì đi theo truyền thống thiêng liêng được thiết lập bởi Thẩm phán của tòa án tối cao Potter Stewart, người đã định nghĩa sự tục tĩu, khiêu dâm qua câu nói “Tôi biết nó khi tôi nhìn thấy nó,” và Louis Armstrong, người đã phát biểu, “Nếu bạn phải hỏi nhạc jazz là gì thì bạn sẽ chẳng bao giờ biết được về nó”. Và A. E. Housman cũng từng viết rằng ông “có thể định nghĩa một bài thơ không hơn gì việc một chú chó săn định nghĩa một con chuột nhắt” nhưng ông “nhận diện đối tượng qua các dấu hiệu mà nó gợi lên.”

Nhà triết học thời Hy Lạp cổ đại Aristotle từng tuyên bố hạnh phúc là cái chí thiện , là đích đến của cuộc sống. Nhiều người khao khát những điều khác, như quyền lực hoặc sức khỏe hoặc làm sao để giảm được chừng dăm ký lô, vì họ tin những điều đó sẽ mang lại hạnh phúc, nhưng mục tiêu thực sự là hạnh phúc. Blaise Pascal [5] lập luận rằng, “Mọi người mưu cầu hạnh phúc. Điều này không có ngoại lệ. Cho dù họ có sử dụng phương tiện khác nhau nào đi chăng nữa thì tất cả mọi người đều hướng tới mục đích này.” Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mọi người trên toàn thế giới khi được hỏi họ muốn điều gì nhất từ cuộc đời này – và điều gì họ mong muốn nhất cho con cái họ – mọi người đều trả lời họ muốn hạnh phúc . Cho dù mọi người không thể thống nhất với nhau điều gì là “hạnh phúc” thì phần lớn đều có chung quan điểm rằng con người có thể “hạnh phúc hơn,” theo định nghĩa của riêng từng cá nhân mỗi người. Tôi biết khi nào mình cảm thấy hạnh phúc. Điều đó đủ thỏa mãn cho mục đích của bản thân mình.

Tôi đưa ra một kết luận quan trọng khác về việc định nghĩa hạnh phúc: rằng đối lập với hạnh phúc là bất hạnh , chứ không phải tình trạng phiền muộn . Phiền muộn, một trạng thái ảm đạm cần nhận được sự chú ý tức thì, tự thân nó chiếm một phạm trù riêng, không thuộc về hạnh phúc và bất hạnh. Việc tìm các nguyên nhân và biện pháp điều trị nó nằm ngoài phạm vi dự án hạnh phúc của tôi. Nhưng cho dù tôi không muộn phiền và tôi cũng không cố gắng đối mặt với sự phiền muộn trong dự án của mình, thì vẫn tồn tại rất nhiều lý do để đề cập đến – tôi không phiền muộn thì chẳng có nghĩa rằng mình không thể thu được lợi ích từ việc phấn đấu để trở nên hạnh phúc hơn.

Từ việc xác định được có thể nâng cao mức độ hạnh phúc của mình và rằng tôi biết trở nên “hạnh phúc” nghĩa là gì, tôi phải tìm ra được chính xác làm sao để mình hạnh được phúc hơn.

Liệu tôi có thể khám phá ra một bí mật gây sửng sốt về hạnh phúc? Có lẽ là không. Con người đã tư duy về hạnh phúc hàng ngàn năm nay, và các sự thực hiển nhiên về hạnh phúc đã được phơi bày ra ánh sáng bởi những bộ óc tài năng nhất trong lịch sử. Mọi điều quan trọng đã được đề cập đến từ trước rồi. (Thậm chí cả lời tuyên bố này. Alfred North Whitehead [6] từng nói, “Mọi điều quan trọng đã được nói ra trước đó”.) Các định luật của hạnh phúc cũng chính xác như các định luật của hóa học vậy.

Nhưng dẫu cho tôi không làm ra các định luật mới, tôi vẫn cần phải tự mình “tóm” lấy nó cho bản thân mình. Cũng như việc ăn kiêng vậy. Tất cả chúng ta đều nằm lòng bí kíp giảm cân – ăn khoa học hơn, ăn ít đi, tập thể dục nhiều lên – có điều vận dụng nó lại là một thách thức. Tôi cần phải tạo ra một kế hoạch để đưa các ý tưởng về hạnh phúc vào thực tiễn của cuộc đời mình.

Nhà khai sáng nước Mỹ Benjamin Franklin là một trong những thần hộ mệnh của sự phát triển năng khiếu bản thân. Trong cuốn Tự truyện của mình, ông miêu tả cách mình thiết kế Biểu đồ các ưu điểm cá nhân như một phần của “Dự án táo bạo và gian khổ của con đường đi tới Sự hoàn hảo về mặt đạo đức”. Ông chỉ ra 13 đức tính mà ông muốn tu dưỡng – sự chừng mực, sự im lặng, tính trật tự, sự kiên định, tính tiết kiệm, tính siêng năng, phẩm chất công bằng, sự điều độ, sạch sẽ, trong sáng và sự khiêm tốn – và làm một biểu đồ với những đức tính này, vẽ đồ thị theo các ngày trong tuần. Mỗi ngày, Franklin sẽ tự chấm điểm cho bản thân mình dựa trên những gì ông thực hành với 13 đức tính trên.

Nghiên cứu thời hiện đại nhấn mạnh sự thông thái trong phương pháp dựng biểu đồ của ông. Con người có thể đạt được các mục tiêu dễ dàng hơn khi các mục tiêu đó được chia ra thành những hành động cụ thể có thể đo đếm được, với sự giải trình một cách cấu trúc và sự khuyến khích tích cực. Cũng theo như một thuyết gần đây về não bộ, tiềm thức có vai trò quan trọng trong việc hình thành các phán đoán, động cơ và cảm giác bên ngoài sự nhận thức của chúng ta hoặc sự kiểm soát của ý thức. Và một nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động của tiềm thức là “sự dễ bị ảnh hưởng” của thông tin, hay sự dễ dàng của những thứ xâm nhập vào tâm trí. Thông tin gần đây được triệu hồi hoặc được sử dụng thường xuyên trong quá khứ thì dễ dàng gọi ra hơn và vì thế nó hoạt động mạnh mẽ. Khái niệm “sự dễ bị ảnh hưởng” gợi cho tôi rằng bằng việc nhắc nhở thường xuyên bản thân mình những ý tưởng và các mục tiêu, tôi có thể duy trì chúng một cách hiệu quả hơn trong tâm trí mình.

Vì thế, được truyền cảm hứng từ các nghiên cứu khoa học gần đây và từ phương pháp của Ben Franklin, tôi thiết kế ra phiên bản của riêng mình từ bảng điểm của ông – một dạng lịch ghi chép mà trên đó tôi có thể ghi lại tất cả những quyết tâm của mình và tự đánh giá mình hằng ngày V (tốt) hoặc X (tệ) cho từng quyết tâm một.

Tuy nhiên, sau khi thiết kế xong một biểu đồ trắng, tôi phải mất một thời gian dài để xác định rõ nên điền quyết tâm nào vào các ô trống. Mười ba đức tính của Franklin không phù hợp với những thay đổi mà tôi muốn mình tu dưỡng. Tôi không thật sự lo lắng tới “tính sạch sẽ” (dù khi nghĩ đến điều đó, tôi tự nhủ có thể mình cần dùng chỉ nha khoa một cách hiệu quả hơn nữa). Tôi phải làm sao để trở nên hạnh phúc hơn đây?

Thoạt tiên, tôi phải nhận diện được những phạm vi để tiến hành công việc; rồi tôi phải nêu ra được những quyết tâm cụ thể và có thể đo đếm được, để nâng cao hạnh phúc. Chẳng hạn như, mọi người từ Seneca [7] cho tới Martin Seligman [8] đồng ý rằng tình bạn là chìa khóa của hạnh phúc, và chắc chắn một điều là tôi muốn củng cố các mối quan hệ bạn bè của mình. Thủ thuật ở đây là hình dung ra chính xác bằng cách nào tôi có thể thực hiện được những thay đổi mà mình đã cố kiếm tìm. Tôi muốn trở nên rõ ràng, rành mạch, vì thế tôi biết chính xác mình mong muốn gì ở bản thân mình.

Trong khi ngẫm nghĩ về những quyết tâm có thể nêu ra, thì điều đó lại dẫn dắt tôi đến ý nghĩ rằng dự án hạnh phúc của tôi sẽ khác của người khác ra sao. Ưu tiên hàng đầu của Franklin gồm “chừng mực” (“Ăn không tới chán. Uống không quá nhiều”) và “yên lặng” (giảm “nói chuyện tầm phào, cà kê, đùa cợt mất thì giờ”). Những người khác có thể quyết tâm khởi động tập thể thao hay bỏ thuốc lá hoặc cải thiện đời sống tình dục của họ, hay học bơi, bắt đầu tham gia đội quân tình nguyện. Tôi không cần thực hiện những quyết tâm như vậy. Tôi phải có những ưu tiên riêng của mình, với nhiều mục liệt kê ra trong danh sách của tôi mà những người khác không kể tới và nhiều mục không có trong danh sách của những người khác lại được kể ra ở đây.

Chẳng hạn, một người bạn hỏi, “Cậu không bắt đầu một khóa trị liệu tâm lý ư?”

“Không,” tôi ngạc nhiên hỏi: “Tại sao, cậu nghĩ rằng tớ nên làm thế ư?”

“ Tất nhiên . Đó là điều cần thiết mà. Cậu phải đi trị liệu nếu cậu muốn biết nguyên nhân gốc rễ của các hành vi của cậu,” cô bạn đáp. “Chẳng lẽ cậu không muốn biết tại sao cậu như trong tình trạng hiện tại và tại sao cậu muốn cuộc sống cậu thay đổi ư?”

Tôi trăn trở về những câu hỏi này trong thoáng chốc, và rồi tôi quyết định – chà, không, không hẳn thế. Phải chăng điều đó có nghĩa rằng tôi thiển cận? Tôi biết liệu pháp với nhiều người là vô giá, nhưng vấn đề mà tôi muốn thảo luận lại nằm ngay trước mắt mình, và với vấn đề này, tôi tự khám phá ra con đường riêng cho bản thân mình.

Tôi muốn mỗi tháng tập trung vào một chủ đề khác nhau, và mười hai tháng trong một năm cho tôi mười hai khe nhỏ để lấp đầy vào đó. Cuộc khảo sát dạy cho tôi rằng yếu tố quan trọng nhất để có được hạnh phúc là các mối quan hệ xã hội, vì thế tôi quyết định thảo luận về “Hôn nhân,” “Cha mẹ” và “Bạn bè”. Tôi cũng nhận ra rằng hạnh phúc của mình phụ thuộc khá nhiều vào quan niệm của cá nhân, vì thế tôi bổ sung thêm “Sự vĩnh cửu” và “Quan điểm” vào danh sách của mình. Công việc rất quan trọng với hạnh phúc của tôi, và cả thời gian rảnh rỗi cũng vậy. Thế là tôi thêm vào các chủ đề “Công việc”, “Vui chơi” và “Đam mê”. Còn điều gì khác nữa mà tôi muốn đề cập tới nhỉ? “Năng lượng” dường như là một công thức cơ bản cho thành công đối với toàn bộ dự án. “Tiền bạc” là một chủ đề mà tôi biết rằng mình muốn bàn đến nó. Để khám phá một số những sáng kiến bất chợt mà tôi bắt gặp ở trong nghiên cứu của mình, tôi bổ sung thêm “Sự quan tâm”. Tháng mười hai sẽ là một tháng mà tôi sẽ thử làm theo tất cả những quyết tâm của mình một cách hoàn hảo – vì thế điều đó cho tôi 12 hạng mục.

Nhưng nên đề cập tới chủ đề nào trước? Điều gì là quan trọng nhất trong hạnh phúc? Tôi không hình dung ra được, nhưng tôi quyết định bàn luận về “Năng lượng” đầu tiên. Một nguồn năng lượng dồi dào sẽ khiến cho tất cả các quyết tâm của tôi được thực hiện dễ dàng hơn.

Đúng ngày 1 tháng 1, khi tôi lên kế hoạch bắt đầu khởi động dự án của mình, tôi hoàn thành biểu đồ với một tá những quyết tâm để thực hiện trong năm nay. Trong tháng đầu tiên, tôi sẽ chỉ thử cố gắng với quyết tâm của tháng một thôi; trong tháng hai, tôi sẽ bổ sung thêm quyết tâm thứ hai cùng với quyết tâm của tháng một. Vào tháng 12, tôi sẽ giành được cho mình toàn bộ giá trị của các quyết tâm trong toàn năm.

Khi tôi tiến hành phân chia các quyết tâm, một số các nguyên tắc chung bắt đầu xuất hiện. Việc “chưng cất” những nguyên tắc này hóa ra lại thách thức hơn tôi hình dung nhiều. Nhưng sau vài lần cộng vào rồi trừ ra, tôi đã có được 12 Điều răn:

MƯỜI HAI ĐIỀU RĂN

1. Hãy là chính Gretchen.

2. Hãy để sự việc qua đi.

3. Hành động theo cách mà tôi muốn cảm nhận được.

4. Hành động ngay không chậm trễ.

5. Lịch sự và công bằng.

6. Tận hưởng niềm vui của quá trình thực hiện công việc.

7. Hãy chi tiêu.

8. Nhận diện ra vấn đề.

9. Hãy làm cho sự việc trở nên nhẹ nhàng hơn.

10. Thực hiện ngay những việc cần làm.

11. Không toan tính.

12. Chỉ có tình yêu mà thôi.

Tôi đoán rằng 12 Điều răn này sẽ giúp tôi khi nỗ lực để giữ các quyết tâm của mình.

Tôi cũng nghĩ về một danh sách ngốc nghếch: Những bí mật tuổi trưởng thành của tôi. Có những bài học tôi đã trải qua đầy khó khăn ở tuổi trưởng thành. Tôi không rõ vì sao phải mất nhiều năm để nghi ngờ khái niệm đơn thuốc không kê toa thực sự sẽ chữa được bệnh đau đầu, nhưng quả thực nó đã làm được điều đó.

NHỮNG BÍ MẬT CỦA NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH

Người ta không để ý lỗi lầm của bạn nhiều như bạn tưởng.

Nhờ cậy tới sự giúp đỡ là chuyện bình thường.

Phần lớn các quyết định không đòi hỏi sự nghiên cứu sâu rộng.

Làm việc tốt thì trong lòng cảm thấy vui.

Trở nên tử tế với mọi người là điều rất quan trọng.

Hãy mang theo áo len dài tay.

Bằng cách thực hiện mỗi ngày một ít, bạn có thể hoàn thành được nhiều công việc.

Xà phòng và nước sẽ tẩy sạch hầu hết các vết bẩn.

Tắt mở máy tính vài lần thường giải quyết được vấn đề rắc rối.

Nếu bạn không thể tìm thấy một vật nào đó, hãy dọn dẹp nhà cửa.

Bạn có thể chọn việc để làm; nhưng bạn không thể chọn những gì thích để làm.

Không phải lúc nào hạnh phúc cũng khiến bạn hạnh phúc.

Những gì bạn làm hằng ngày quan trọng hơn những gì bạn thỉnh thoảng mới thực hiện.

Bạn không phải thể hiện mình giỏi tất cả mọi việc.

Nếu bạn không phạm sai lầm thì chứng tỏ bạn chưa thật sự cố gắng.

Những đơn thuốc không kê toa thực sự rất hiệu quả.

Đừng để sự hoàn hảo trở thành kẻ thù của cái tốt.

Những gì khiến người khác thấy vui có thể không khiến bạn vui – và ngược lại.

Mọi người thực sự thích bạn mua quà cưới trong danh sách quà tặng mà họ đăng ký với bạn bè.

Bạn không thể thay đổi một cách triệt để bản tính của trẻ con bằng cách rầy la chúng hay cho chúng tham gia vào các lớp học.

Không cho đi thì cũng không được nhận lại.

Tôi thấy vui thích khi thảo luận về 12 Điều răn và Những bí mật của người trưởng thành của mình. Nhưng trọng tâm dự án hạnh phúc của tôi vẫn còn tồn tại danh sách các quyết tâm, bao gồm những điều tôi muốn thay đổi cho cuộc đời mình. Song khi tôi lùi lại để xem xét các quyết tâm, tôi bị ngạc nhiên bởi quy mô nhỏ bé của nó. Hãy xem tháng một nhé. “Đi ngủ sớm hơn” và “Giải quyết nhiệm vụ phiền toái” có vẻ không gây ấn tượng hoặc hấp dẫn hay thực sự nhiều tham vọng cho lắm.

Các dự án hạnh phúc triệt để của những người khác, chẳng hạn như dự án của Henry David Thoreau [9] di chuyển tới hồ Walden [10] hay dự án của Elizabeth Gilbert [11] di chuyển tới Italy, Ấn Độ và Indonesia, đã làm tôi trở nên háo hức. Sự khởi đầu mới mẻ, sự cam kết đồng lòng, việc lao vào một nơi mà họ hoàn toàn không biết – tôi nhận ra rằng cuộc truy tìm của họ thật rõ ràng, sáng tỏ, hơn nữa tôi lây lan niềm hứng khởi từ việc họ từ bỏ những lo lắng thường ngày.

Nhưng dự án của tôi không giống thế. Tôi không sở hữu một tâm hồn ưa liều lĩnh, và tôi chẳng muốn liều lĩnh đảm nhận một sự thay đổi khác thường như thế. Điều này là may mắn, vì tôi sẽ không thể làm được chuyện đó cho dù tôi có muốn đi chăng nữa. Tôi có một gia đình và các trách nhiệm cá nhân khiến tôi gần như không thể rời nhà đi một tuần chứ đừng nói gì một năm.

Và quan trọng hơn, tôi không muốn chối bỏ cuộc đời mình. Tôi muốn thay đổi cuộc đời mà không làm biến đổi nó, bằng cách tìm kiếm thêm nhiều hạnh phúc ngay chính trong căn bếp của mình. Tôi biết rằng mình sẽ không khám phá ra hạnh phúc ở một chốn xa xăm hay trong các hoàn cảnh đặc biệt; nó nằm ở ngay đây, ngay lúc này – như trong vở kịch đầy ám ảnh mang tên Con chim xanh [12] , trong đó có hai đứa trẻ dành một năm để tìm kiếm khắp thế giới chú Chim xanh của Hạnh phúc, nhưng không tìm thấy gì mà khi trở về nhà chúng thấy con chim đó đang chờ đợi chúng. Rất nhiều người không tán đồng dự án hạnh phúc của tôi. Đầu tiên là chính chồng tôi. “Anh thực sự không hiểu,” Jamie nói khi anh nằm trên sàn nhà thực hiện bài tập lưng và đầu gối hằng ngày của mình. “Em đã thực sự khá hạnh phúc rồi mà, đúng không nào? Nếu em thực sự không hạnh phúc, việc này sẽ dễ hiểu hơn, nhưng em đâu có trong tình trạng đó.” Anh ngừng lại. “Hay là em không hạnh phúc, phải vậy không?”

“ Em hạnh phúc mà,” tôi khẳng định một lần nữa với anh. “Thực sự thì,” tôi nói thêm, thấy vui vì có cơ hội để khoe khoang kiến thức mới của mình, “phần lớn mọi người tương đối hạnh phúc – trong một nghiên cứu năm 2006, 84% người Mỹ tự xếp họ vào số ‘rất hạnh phúc’ hoặc ‘khá hạnh phúc’, và trong một cuộc điều tra trên 45 nước, trung bình mọi người tự đánh giá họ đạt 7 theo thang điểm từ 1 đến 10 và 77 điểm theo thang điểm từ 1 đến 100. Em vừa tiến hành Bảng câu hỏi điều tra xác định Mức độ Hạnh phúc cho mình, và với thang điểm từ 1 đến 5, em đạt 3,92 điểm.”

“Vậy nếu em khá là hạnh phúc rồi thì tại sao lại tiến hành một dự án hạnh phúc chứ?”

“ Em hạnh phúc – nhưng em không hạnh phúc được như em phải thế. Em thực sự có một cuộc sống tốt như thế này, em muốn đánh giá nó cao hơn nữa – và sống tốt hơn nữa.” Tôi gặp khó khăn khi giải thích việc này. “Em cằn nhằn nhiều quá, em thấy phiền muộn nhiều hơn mức cần thiết. Em nên dễ tính hơn nữa. Em nghĩ nếu mình hạnh phúc hơn, em sẽ cư xử tốt hơn.”

“Em thực sự nghĩ rằng tất cả mấy thứ này sẽ tạo nên sự khác biệt ư?” anh hỏi, tay chỉ vào bản in đầu tiên Biểu đồ những Quyết tâm còn để trắng của tôi.

“Xem nào, rồi em sẽ tìm ra thôi.”

“Hừm,” anh khịt mũi tỏ vẻ nghi ngờ. “Anh đoán thế.”

Không lâu sau đó, tôi bị sa vào một chủ nghĩa hoài nghi còn mạnh hơn thế, tại một bữa tiệc cocktail. Cuộc chuyện phiếm lịch sự thông thường được chuyển thành một cuộc thảo luận có vẻ giống một buổi bảo vệ luận văn tiến sĩ triết học hơn khi một người quen lâu năm giễu cợt công khai ý tưởng về dự án hạnh phúc của tôi.

“Dự án của chị là tìm kiếm xem liệu chị có thể khiến bản thân mình hạnh phúc hơn phải không? Và thậm chí là chị không có tâm trạng phiền muộn?” anh ta hỏi.

“Đúng vậy,” tôi đáp, cố ra vẻ thông minh trong khi tôi đổi chỗ ly rượu vang, chiếc khăn ăn và phiên bản của món bánh kếp cuộn thịt heo cực kỳ hấp dẫn.

“Xin bỏ quá cho, nhưng vấn đề ở đây là gì? Tôi không nghĩ việc khảo sát làm sao một người bình thường có thể trở nên hạnh phúc hơn lại là chuyện rất lý thú.”

Tôi không chắc mình nên trả lời ra sao đây. Tôi có thể nói với anh ta rằng một Bí mật của người Trưởng thành là “Đừng bao giờ bắt đầu một câu với từ “Xin bỏ quá cho” không nhỉ?

“Vả lại,” anh ta lại tiếp tục, “chị không phải là người bình thường. Chị là người có học thức cao, chị là một nhà văn chuyên nghiệp, chị sống ở khu Upper East Side [13] , chồng chị có công việc tốt. Chị sẽ phải nói gì với một người ở khu Midwest nào?”

“Tôi xuất thân từ Midwest mà,” tôi đáp vẻ yếu ớt.

Anh ta gạt đi. “Tôi chỉ không nghĩ rằng chị sẽ có một cách nhìn thấu hiểu mà những người khác thấy hữu ích cho họ.”

“Xem nào,” tôi đáp, “tôi thì tin rằng con người thực sự có thể học được rất nhiều từ nhau đấy.”

“Tôi lại nghĩ chị sẽ nhận ra rằng kinh nghiệm của chị không thực sự được xem là hữu ích đâu.”

“Tôi sẽ cố gắng hết sức,” tôi đáp, rồi bỏ đi tìm một người khác để trò chuyện.

Người đàn ông này đang làm tôi nản lòng, nhưng thực ra anh ta lại không đánh trúng nỗi lo lắng thực sự của tôi về dự án hạnh phúc: Liệu rằng có quá tự coi mình là trung tâm hay không khi dành quá nhiều nỗ lực cho dự án hạnh phúc của riêng mình?

Tôi đã trăn trở rất nhiều với câu hỏi này. Cuối cùng, tôi đứng về phía các triết gia cổ và các nhà khoa học hiện đại, những người đã tranh luận rằng việc làm cho bản thân hạnh phúc hơn là một mục tiêu xứng đáng. Theo như Aristotle, “Hạnh phúc là ý nghĩa và mục đích của cuộc đời, là toàn bộ mục tiêu và đích đến của sự tồn tại loài người.” Nhà triết học Hy Lạp cổ đại Epicurus từng viết, “Chúng ta phải rèn luyện bản thân những điều đem lại niềm hạnh phúc, vì lẽ rằng nếu có nó, chúng ta có mọi thứ, và nếu thiếu nó, tất cả những hoạt động của chúng ta bị chi phối để giành được nó.”

Nghiên cứu đương thời chỉ ra rằng những người hạnh phúc thì giàu lòng vị tha hơn, lao động hiệu quả hơn, có ích hơn, đáng yêu hơn, sáng tạo hơn, kiên cường hơn, quan tâm tới những người khác hơn, thân thiện hơn và khỏe mạnh hơn. Những người hạnh phúc trở thành những người bạn tốt hơn, những đồng nghiệp tốt hơn, và những công dân ưu tú hơn. Tôi muốn trở thành một trong những người như thế.

Tôi biết chắc chắn rằng mình dễ dàng trở nên tốt bụng khi hạnh phúc. Tôi kiên nhẫn hơn, dễ tha thứ hơn, giàu nghị lực hơn, vui vẻ hơn và rộng lượng hơn. Thực hiện dự án hạnh phúc sẽ không chỉ khiến tôi hạnh phúc hơn mà nó còn làm tăng niềm hạnh phúc cho những người xung quanh tôi nữa.

Và – dù tôi không nhận ra điều này ngay lập tức – tôi bắt đầu dự án hạnh phúc của mình vì tôi muốn chuẩn bị. Tôi là một người rất tốt số, nhưng bánh xe may mắn có thể đảo chiều. Vào một đêm tối trời nào đó, điện thoại của tôi sẽ rung lên, và tôi đã có sẵn một ý niệm về một cuộc gọi như vậy có thể xảy đến. Một trong những mục đích của dự án hạnh phúc là chuẩn bị đối đầu với những nghịch cảnh – để phát triển kỷ luật tự giác và các thói quen tinh thần nhằm đối phó với những điều tồi tệ khi chúng xảy đến. Thời điểm để bắt đầu tập thể dục, thôi không càu nhàu nữa và sắp xếp lại những bức ảnh kỹ thuật số của chúng tôi chính là vào lúc mọi thứ đang diễn ra một cách êm ả. Tôi không muốn chờ đợi cho tới khi một sự khủng hoảng ập đến mới làm lại cuộc đời mình.

Download Ebook Dự án hạnh phúc Miễn Phí, Tải Sách Dự án hạnh phúc, Đọc Ebook Dự án hạnh phúc Online, Ebook Dự án hạnh phúc Cho Điện Thoại, Tải Ebook Dự án hạnh phúc Bản .prc .pdf .doc .epub .txt, Tải Ebook Dự án hạnh phúc Cho Android - Iphone - IOS, Download Dự án hạnh phúc Free Ebook, Xem Sách Dự án hạnh phúc Trực Tuyến Online…

[tg_facebook_comments]